Шарайна
Аптаның басында Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Парламент палаталарының бірлескен отырысына қатысып, тәуелсіз Қазақстан тарихындағы заң шығарушы органның 30 жылдық қызметін қорытындылады. Бұл жиында Мәжіліс пен Сенаттың мемлекет институттары жүйесіндегі рөлі, жетістіктері және алдағы реформалық бағыттар кеңінен сөз болды.
Парламенттің 30 жылдық институционалдық дамуы
Президенттің айтуынша, соңғы үш онжылдықта Қазақстан Парламенті елдің құқықтық негізін қалыптастыруда шешуші рөл атқарды. Осы кезеңде шамамен 3,5 мыңға жуық заң қабылданып, мемлекет дамуының негізгі бағыттарын айқындайтын құқықтық база қалыптасты.
Маңызды көрсеткіштердің бірі — заң шығару процесіндегі депутаттық бастамалардың үлесі. Қабылданған заңдардың шамамен 10 пайызы халық қалаулыларының тікелей бастамасымен әзірленуі Парламенттің тек атқарушы биліктің ұсыныстарын бекітуші орган емес, белсенді заң шығарушы институтқа айналғанын көрсетеді.
Сөз барысында Мемлекет басшысы Парламенттің ел дамуының үш стратегиялық бағытына қосқан үлесін атап өтті:
Біріншіден, мемлекеттілікті нығайту бағытында тәуелсіз Қазақстанның егемендігі мен аумақтық тұтастығын қамтамасыз ететін заңнамалық негіздер қалыптастырылды.
Екіншіден, құқықтық жүйені жетілдіру арқылы азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау тетіктері күшейтілді. Бұл кезеңде сот жүйесі мен құқық қорғау институттарының дамуына да құқықтық база жасалды.
Үшіншіден, нарықтық экономиканы дамытуға бағытталған реформалар инвестициялық ахуалды жақсартып, кәсіпкерлік сектордың кеңеюіне құқықтық жағдай жасады.
Сегізінші шақырылым депутаттары Үкіметке 2 мыңнан астам депутаттық сауал жолдап, 31 Үкімет сағаты мен 9 Парламент тыңдауын өткізген. Бұл деректер заң шығарушы органның бақылау және талдау функцияларының белсенді түрде іске асқанын көрсетеді.
Президенттің айтуынша, Парламент депутаттары азаматтармен ашық байланыс орнатып, қоғам мен билік арасындағы диалогты күшейтті. Бұл үрдіс саяси жүйенің институционалдық тұрақтылығын арттыруға ықпал еткен факторлардың бірі ретінде бағаланды.
Саяси реформалардың жаңа кезеңі
Сөздің маңызды бөлігі алдағы институционалдық өзгерістерге арналды. Мемлекет басшысы елде саяси жүйені жаңғыртудың жаңа кезеңі басталатынын мәлімдеді. Оның айтуынша, 1 шілдеден бастап күшіне енетін өзгерістер тек әкімшілік реформа емес, мемлекет дамуының жаңа тарихи кезеңін айқындайтын ауқымды трансформация болып саналады.
Аталған өзгерістердің бір бөлігі ретінде қоғамда қабылданған жаңа конституциялық нормалардың іске асуы күтілуде. Бұл қадам мемлекеттік басқару жүйесін жаңғыртуға және саяси институттардың тиімділігін арттыруға бағытталған.
Парламенттің 30 жылдық қызметіне берілген баға мен алдағы реформалар туралы мәлімдемелер Қазақстанның саяси жүйесінің эволюциялық даму жолын көрсетеді. Бір жағынан, заң шығарушы органның институционалдық тәжірибесі қорытындыланса, екінші жағынан, жаңа саяси-әкімшілік кезеңнің басталуы жарияланды.
Бұл жағдай елдегі мемлекеттік басқару жүйесінің одан әрі жаңғыруына және құқықтық-саяси институттардың трансформациясына бағытталған маңызды кезеңнің басталғанын білдіреді.
Досан Дулығалы.
