Шарайна
Қазіргі баспасөз бұрынғы дәстүрлі газет-журнал кеңістігінен әлдеқайда кең ақпараттық ортаға айналды. Бір кездері қоғамның негізгі ақпарат көзі газет болса, бүгінде бұл рөлді сайттар, әлеуметтік желілер және цифрлық платформалар бөлісіп отыр. Соған қарамастан, баспасөздің басты миссиясы – шынайы ақпарат тарату, қоғамдық ой қалыптастыру және билік пен халық арасындағы көпір болу. Ол – өзгерген жоқ.
Бүгінгі медианың ең үлкен ерекшелігі – жылдамдық. Ақпарат бұрын бірнеше күнде жетсе, қазір бірнеше секундта тарайды. Бұл бір жағынан артықшылық болса, екінші жағынан жауапкершілікті күшейтті. Өйткені жылдамдық артқан сайын қателікке ұрыну, тексерілмеген ақпараттың таралу қаупі де көбейді. Сондықтан кәсіби журналистиканың салмағы бұрынғыдан да маңызды бола түсті.
Екінші маңызды өзгеріс – аудиторияның рөлі. Бұрын оқырман тек қабылдаушы болса, қазір ол пікір білдіруші, талдаушы, тіпті ақпарат таратушыға айналды. Бұл медиа кеңістікті демократияландырғанымен, ақпарат сапасына қойылатын талапты да күшейтті. Себебі кез келген адам контент жасаушы бола алатын ортада кәсіби журналистің айырмашылығы тексерілген дерек пен жауапкершілікте.
Дегенмен, цифрлық дәуірдің қиындықтары да жоқ емес. Тәуелсіз басылымдардың қаржылық тұрақтылығы, жарнама нарығының өзгеруі, оқырманның назарын ұстап тұру мәселесі күн тәртібінен түскен жоқ. Көптеген редакциялар жаңа форматтарға бейімделіп, мультимедиялық журналистикаға көшіп жатыр.
Сонымен қатар, бүгінгі баспасөздің тағы бір міндеті – ақпараттық қауіпсіздік. Жалған ақпарат, манипуляция, фейк жаңалықтар қоғамға ықпал ететін күшке айналған заманда, медиа шындық пен өтірікті ажырататын сүзгі қызметін атқаруы тиіс.
Қорытындылай айтқанда, баспасөздің форматы өзгерді, алайда оның өзегі – қоғамға қызмет ету сол күйінде қалды. Технология дамыған сайын журналистиканың жауапкершілігі де артып келеді. Сондықтан бүгінгі баспасөздің болашағы жылдамдықта емес, сенім мен сапада жатыр.
Ізтай Белгібайұлы.
«Шарайна» газетінің редакторы.
